Mikołaj Kopernik

 Mikołaj Kopernik - torunianin, który wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię a polskie wydało go plemię.

Mikołaj Kopernik Mikołaj Kopernik urodził się 19 lutego 1473 roku w Toruniu, przy ul. Św. Anny (obecnie ulica ta nosi jego imię) jako czwarte dziecko kupca Mikołaja i Barbary z domu Watzenrode. W tym okresie Toruń słynął już, według opisu Jana Długosza ".z najpiękniejszych budynków i dachów z palonej cegły tak, że trudno by znaleźć drugie takie miasto, które dorównałoby mu pięknem i położeniem.". Ponadto Toruń był wówczas dużym ośrodkiem handlowym. Przyszły astronom pierwsze nauki pobierał w szkole parafialnej przy kościele św. Jana.

W latach 1491-1495 Mikołaj Kopernik odbył studia na Wydziale Sztuk Wyzwolonych w Akademii Krakowskiej, która była wówczas szeroko znanym w świecie ośrodkiem studiów matematycznych, astronomicznych i żywym ogniskiem myśli humanistycznej. Studia krakowskie Kopernik pogłębił o prawo kanoniczne na uniwersytecie w Bolonii oraz o medycynę na uniwersytecie w Padwie. Swoją drogę akademicką zakończył w roku 1503 egzaminem doktorskim z prawa kanonicznego w Ferrarze.

Podczas studiów we Włoszech Kopernik przeprowadził pierwsze obserwacje astronomiczne (w roku 1497 wspólnie z astronomem Domenico Maria Novarą obserwował zakrycie gwiazdy "Aldebaran" przez Księżyc), w wyniku których utwierdził się, iż ptolemeuszowska geocentryczna teoria budowy świata jest teorią błędną. W roku 1503 Kopernik na stałe powrócił do Polski osiadając się na Warmii. W latach 1503-1510 był sekretarzem i lekarzem swojego wuja, biskupa warmińskiego Łukasza Watzenrode i przebywał głównie na zamku w Lidzbarku Warmińskim. Lata te zaowocowały skonstruowaniem około roku 1510 pierwszego zwięzłego zarysu heliocentrycznej teorii budowy świata pt. "Komentarzyk o hipotezach ruchów ciał niebieskich". W tym samym czasie sporządził również mapę Warmii oraz zachodnich granic Prus Królewskich. Ogłosił także drukiem łaciński przekład greckiego dzieła "Listy obyczajowe, sielskie, miłosne". Teofilakta Symokatty (w roku 1509). Kopernik imał się również niesieniem pomocy medycznej ludności Warmii, wszelkich spraw związanych z usprawnieniem życia publicznego, które kontynuował w następnych latach będąc we Fromborku i w Olsztynie na wielu odpowiedzialnych stanowiskach pełnionych w kapitule warmińskiej - kanclerza kapituły, wizytatora kapituły, przełożonego kasy aprowizacyjnej, generalnego administratora biskupstwa, komisarza Warmii - by w roku 1537 zostać kandydatem na biskupa warmińskiego. W roku 1512 wraz z innymi kanonikami warmińskimi złożył przysięgę na wierność królowi polskiemu Zygmuntowi I Staremu.

Od roku 1512, po śmierci wuja biskupa Łukasza Watzenrode, Mikołaj Kopernik zamieszkał na stałe we Fromborku w kanonii po Baltazarze Stockfischu, w pobliżu której zbudował płytę obserwacyjną (pavimentum) i sporządził własne instrumenty astronomiczne (m.in. quadrant, triquetrum i astrolabium). W czasie pobytu w Olsztynie wykonał na ścianie krużganka zamkowego istniejącą do dnia dzisiejszego tablicę obserwacyjną do śledzenia wędrówki światła słonecznego. Systematycznie kontynuował prace nad swym wiekopomnym dziełem "O obrotach sfer niebieskich" oraz wykonał 63 obserwacje najciekawszych zjawisk astronomicznych.

W roku 1513 odpowiadając na apel Pawła z Middelburga - biskupa w Fossombrone w sprawie reformy kalendarza, przesłał do Rzymu swój własny projekt. Ponadto brał czynny udział w życiu politycznym. W latach 1516 - 1519 jako administrator dóbr kapituły przebywał w Olsztynie. W tym okresie odbył 65 podróży w związku z nadzorowaniem akcji sprowadzania osadników na opuszczone ziemie w dobrach kapituły. Podczas wojny polsko-krzyżackiej w latach 1519-1521 zorganizował obronę Olsztyna i w imieniu kapituły napisał list do króla Zygmunta Starego z prośbą o pomoc wojskową. W 1521 roku, w wyniku zasług w czasie wojny polsko-krzyżackiej został mianowany komisarzem Warmii w celu rewindykacji zagrabionych przez Zakon posiadłości warmińskich.

Kopernik wiele uwagi poświęcił sprawom monetarnym. Wyniki swych rozmyślań przedstawił w trzech kolejnych modyfikowanych rozprawach: "O ocenie pieniądza" (1517), "Traktat o monetach" (1519), "Rozprawa o biciu monety" (1526). Jako pierwszy sformułował prawo o wypieraniu z obiegu lepszej monety przez gorszą (przypisywane zresztą niesłusznie Tomaszowi Greshamowi - angielskiemu politykowi gospodarczemu, doradcy królowej Elżbiety I). Uczestniczył czynnie w wielu zjazdach stanów Prus Królewskich. Jego wnikliwa instrukcja o sposobie wypieku chleba i ustalaniu jego sprawiedliwych cen z 1531 roku została wprowadzona w życie w Olsztynie i w innych miejscowościach Warmii.

Wielostronna działalność publiczna, wynikająca z sumiennie wypełnianych obowiązków na różnych stanowiskach powierzonych mu przez kapitułę, nie przysłoniła mu jednak systematycznego prowadzenia i rozwijania badań w umiłowanej przez Niego astronomii. Ich wyniki zapewniły mu nieśmiertelność wśród potomnych. Główne dzieło Mikołaja Kopernika - "O obrotach sfer niebieskich" zawierające wykład astronomii ujęty w aspekcie obrotu Ziemi dookoła osi oraz jej obiegu wraz z innymi planetami dookoła Słońca (jest to tzw. system heliocentryczny) powstało w latach 1515-1533. Do jego spopularyzowania i opublikowania drukiem przyczynił się Jerzy Joachim von Lauchen (zwany Retrykiem - niemiecki matematyk i astronom), który zafascynowany nową, kontrowersyjną wówczas teorią Kopernika, przeciwstawiającą się geocentrycznemu systemowi budowy wszechświata. W roku 1541 zabrał on rękopis dzieła do Norymbergii do druku. Jego pierwsza edycja ukazała się w 1543 roku w oficynie drukarskiej Jana Petreiusa. Tradycja i legenda mówi nam, iż wielki astronom i humanista, twórca podwalin do rozwoju nauk przyrodniczych ujrzał wydrukowany egzemplarz swojego dzieła dopiero na łożu śmierci, która nastąpiła 24 maja 1543 roku we Fromborku na skutek wylewu krwi do mózgu. Pochowano go w katedrze fromborskiej, przypuszczalnie zgodnie z panująca wówczas tradycją w pobliżu ołtarza, który był pod jego opieką.

Teoria Mikołaja Kopernika stanowiła przewrót w poglądach na budowę świata i stała się zaczątkiem nowej astronomii. Ponieważ godziła ona w ustalone od wieków poglądy na budowę świata jego teoria nie od razu spotkała się z pozytywnym przyjęciem w świecie naukowym.

Mikołaj Kopernik - torunianin, który wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię a polskie wydało go plemię

Mikołaj Kopernik Mikołaj Kopernik urodził się 19 lutego 1473 roku w Toruniu, przy ul. Św. Anny (obecnie ulica ta nosi jego imię) jako czwarte dziecko kupca Mikołaja i Barbary z domu Watzenrode. W tym okresie Toruń słynął już, według opisu Jana Długosza ".z najpiękniejszych budynków i dachów z palonej cegły tak, że trudno by znaleźć drugie takie miasto, które dorównałoby mu pięknem i położeniem.". Ponadto Toruń był wówczas dużym ośrodkiem handlowym. Przyszły astronom pierwsze nauki pobierał w szkole parafialnej przy kościele św. Jana.

W latach 1491-1495 Mikołaj Kopernik odbył studia na Wydziale Sztuk Wyzwolonych w Akademii Krakowskiej, która była wówczas szeroko znanym w świecie ośrodkiem studiów matematycznych, astronomicznych i żywym ogniskiem myśli humanistycznej. Studia krakowskie Kopernik pogłębił o prawo kanoniczne na uniwersytecie w Bolonii oraz o medycynę na uniwersytecie w Padwie. Swoją drogę akademicką zakończył w roku 1503 egzaminem doktorskim z prawa kanonicznego w Ferrarze.

Podczas studiów we Włoszech Kopernik przeprowadził pierwsze obserwacje astronomiczne (w roku 1497 wspólnie z astronomem Domenico Maria Novarą obserwował zakrycie gwiazdy "Aldebaran" przez Księżyc), w wyniku których utwierdził się, iż ptolemeuszowska geocentryczna teoria budowy świata jest teorią błędną. W roku 1503 Kopernik na stałe powrócił do Polski osiadając się na Warmii. W latach 1503-1510 był sekretarzem i lekarzem swojego wuja, biskupa warmińskiego Łukasza Watzenrode i przebywał głównie na zamku w Lidzbarku Warmińskim. Lata te zaowocowały skonstruowaniem około roku 1510 pierwszego zwięzłego zarysu heliocentrycznej teorii budowy świata pt. "Komentarzyk o hipotezach ruchów ciał niebieskich". W tym samym czasie sporządził również mapę Warmii oraz zachodnich granic Prus Królewskich. Ogłosił także drukiem łaciński przekład greckiego dzieła "Listy obyczajowe, sielskie, miłosne". Teofilakta Symokatty (w roku 1509). Kopernik imał się również niesieniem pomocy medycznej ludności Warmii, wszelkich spraw związanych z usprawnieniem życia publicznego, które kontynuował w następnych latach będąc we Fromborku i w Olsztynie na wielu odpowiedzialnych stanowiskach pełnionych w kapitule warmińskiej - kanclerza kapituły, wizytatora kapituły, przełożonego kasy aprowizacyjnej, generalnego administratora biskupstwa, komisarza Warmii - by w roku 1537 zostać kandydatem na biskupa warmińskiego. W roku 1512 wraz z innymi kanonikami warmińskimi złożył przysięgę na wierność królowi polskiemu Zygmuntowi I Staremu.

Od roku 1512, po śmierci wuja biskupa Łukasza Watzenrode, Mikołaj Kopernik zamieszkał na stałe we Fromborku w kanonii po Baltazarze Stockfischu, w pobliżu której zbudował płytę obserwacyjną (pavimentum) i sporządził własne instrumenty astronomiczne (m.in. quadrant, triquetrum i astrolabium). W czasie pobytu w Olsztynie wykonał na ścianie krużganka zamkowego istniejącą do dnia dzisiejszego tablicę obserwacyjną do śledzenia wędrówki światła słonecznego. Systematycznie kontynuował prace nad swym wiekopomnym dziełem "O obrotach sfer niebieskich" oraz wykonał 63 obserwacje najciekawszych zjawisk astronomicznych.

12 KbW roku 1513 odpowiadając na apel Pawła z Middelburga - biskupa w Fossombrone w sprawie reformy kalendarza, przesłał do Rzymu swój własny projekt. Ponadto brał czynny udział w życiu politycznym. W latach 1516 - 1519 jako administrator dóbr kapituły przebywał w Olsztynie. W tym okresie odbył 65 podróży w związku z nadzorowaniem akcji sprowadzania osadników na opuszczone ziemie w dobrach kapituły. Podczas wojny polsko-krzyżackiej w latach 1519-1521 zorganizował obronę Olsztyna i w imieniu kapituły napisał list do króla Zygmunta Starego z prośbą o pomoc wojskową. W 1521 roku, w wyniku zasług w czasie wojny polsko-krzyżackiej został mianowany komisarzem Warmii w celu rewindykacji zagrabionych przez Zakon posiadłości warmińskich.

Kopernik wiele uwagi poświęcił sprawom monetarnym. Wyniki swych rozmyślań przedstawił w trzech kolejnych modyfikowanych rozprawach: "O ocenie pieniądza" (1517), "Traktat o monetach" (1519), "Rozprawa o biciu monety" (1526). Jako pierwszy sformułował prawo o wypieraniu z obiegu lepszej monety przez gorszą (przypisywane zresztą niesłusznie Tomaszowi Greshamowi - angielskiemu politykowi gospodarczemu, doradcy królowej Elżbiety I). Uczestniczył czynnie w wielu zjazdach stanów Prus Królewskich. Jego wnikliwa instrukcja o sposobie wypieku chleba i ustalaniu jego sprawiedliwych cen z 1531 roku została wprowadzona w życie w Olsztynie i w innych miejscowościach Warmii.

Wielostronna działalność publiczna, wynikająca z sumiennie wypełnianych obowiązków na różnych stanowiskach powierzonych mu przez kapitułę, nie przysłoniła mu jednak systematycznego prowadzenia i rozwijania badań w umiłowanej przez Niego astronomii. Ich wyniki zapewniły mu nieśmiertelność wśród potomnych. Główne dzieło Mikołaja Kopernika - "O obrotach sfer niebieskich" zawierające wykład astronomii ujęty w aspekcie obrotu Ziemi dookoła osi oraz jej obiegu wraz z innymi planetami dookoła Słońca (jest to tzw. system heliocentryczny) powstało w latach 1515-1533. Do jego spopularyzowania i opublikowania drukiem przyczynił się Jerzy Joachim von Lauchen (zwany Retrykiem - niemiecki matematyk i astronom), który zafascynowany nową, kontrowersyjną wówczas teorią Kopernika, przeciwstawiającą się geocentrycznemu systemowi budowy wszechświata. W roku 1541 zabrał on rękopis dzieła do Norymbergii do druku. Jego pierwsza edycja ukazała się w 1543 roku w oficynie drukarskiej Jana Petreiusa. Tradycja i legenda mówi nam, iż wielki astronom i humanista, twórca podwalin do rozwoju nauk przyrodniczych ujrzał wydrukowany egzemplarz swojego dzieła dopiero na łożu śmierci, która nastąpiła 24 maja 1543 roku we Fromborku na skutek wylewu krwi do mózgu. Pochowano go w katedrze fromborskiej, przypuszczalnie zgodnie z panująca wówczas tradycją w pobliżu ołtarza, który był pod jego opieką.

Teoria Mikołaja Kopernika stanowiła przewrót w poglądach na budowę świata i stała się zaczątkiem nowej astronomii. Ponieważ godziła ona w ustalone od wieków poglądy na budowę świata jego teoria nie od razu spotkała się z pozytywnym przyjęciem w świecie naukowym.

 Mikołaj Kopernik - torunianin, który wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię a polskie wydało go plemię

Mikołaj Kopernik Mikołaj Kopernik urodził się 19 lutego 1473 roku w Toruniu, przy ul. Św. Anny (obecnie ulica ta nosi jego imię) jako czwarte dziecko kupca Mikołaja i Barbary z domu Watzenrode. W tym okresie Toruń słynął już, według opisu Jana Długosza ".z najpiękniejszych budynków i dachów z palonej cegły tak, że trudno by znaleźć drugie takie miasto, które dorównałoby mu pięknem i położeniem.". Ponadto Toruń był wówczas dużym ośrodkiem handlowym. Przyszły astronom pierwsze nauki pobierał w szkole parafialnej przy kościele św. Jana.

W latach 1491-1495 Mikołaj Kopernik odbył studia na Wydziale Sztuk Wyzwolonych w Akademii Krakowskiej, która była wówczas szeroko znanym w świecie ośrodkiem studiów matematycznych, astronomicznych i żywym ogniskiem myśli humanistycznej. Studia krakowskie Kopernik pogłębił o prawo kanoniczne na uniwersytecie w Bolonii oraz o medycynę na uniwersytecie w Padwie. Swoją drogę akademicką zakończył w roku 1503 egzaminem doktorskim z prawa kanonicznego w Ferrarze.

Podczas studiów we Włoszech Kopernik przeprowadził pierwsze obserwacje astronomiczne (w roku 1497 wspólnie z astronomem Domenico Maria Novarą obserwował zakrycie gwiazdy "Aldebaran" przez Księżyc), w wyniku których utwierdził się, iż ptolemeuszowska geocentryczna teoria budowy świata jest teorią błędną. W roku 1503 Kopernik na stałe powrócił do Polski osiadając się na Warmii. W latach 1503-1510 był sekretarzem i lekarzem swojego wuja, biskupa warmińskiego Łukasza Watzenrode i przebywał głównie na zamku w Lidzbarku Warmińskim. Lata te zaowocowały skonstruowaniem około roku 1510 pierwszego zwięzłego zarysu heliocentrycznej teorii budowy świata pt. "Komentarzyk o hipotezach ruchów ciał niebieskich". W tym samym czasie sporządził również mapę Warmii oraz zachodnich granic Prus Królewskich. Ogłosił także drukiem łaciński przekład greckiego dzieła "Listy obyczajowe, sielskie, miłosne". Teofilakta Symokatty (w roku 1509). Kopernik imał się również niesieniem pomocy medycznej ludności Warmii, wszelkich spraw związanych z usprawnieniem życia publicznego, które kontynuował w następnych latach będąc we Fromborku i w Olsztynie na wielu odpowiedzialnych stanowiskach pełnionych w kapitule warmińskiej - kanclerza kapituły, wizytatora kapituły, przełożonego kasy aprowizacyjnej, generalnego administratora biskupstwa, komisarza Warmii - by w roku 1537 zostać kandydatem na biskupa warmińskiego. W roku 1512 wraz z innymi kanonikami warmińskimi złożył przysięgę na wierność królowi polskiemu Zygmuntowi I Staremu.

Od roku 1512, po śmierci wuja biskupa Łukasza Watzenrode, Mikołaj Kopernik zamieszkał na stałe we Fromborku w kanonii po Baltazarze Stockfischu, w pobliżu której zbudował płytę obserwacyjną (pavimentum) i sporządził własne instrumenty astronomiczne (m.in. quadrant, triquetrum i astrolabium). W czasie pobytu w Olsztynie wykonał na ścianie krużganka zamkowego istniejącą do dnia dzisiejszego tablicę obserwacyjną do śledzenia wędrówki światła słonecznego. Systematycznie kontynuował prace nad swym wiekopomnym dziełem "O obrotach sfer niebieskich" oraz wykonał 63 obserwacje najciekawszych zjawisk astronomicznych.

12 KbW roku 1513 odpowiadając na apel Pawła z Middelburga - biskupa w Fossombrone w sprawie reformy kalendarza, przesłał do Rzymu swój własny projekt. Ponadto brał czynny udział w życiu politycznym. W latach 1516 - 1519 jako administrator dóbr kapituły przebywał w Olsztynie. W tym okresie odbył 65 podróży w związku z nadzorowaniem akcji sprowadzania osadników na opuszczone ziemie w dobrach kapituły. Podczas wojny polsko-krzyżackiej w latach 1519-1521 zorganizował obronę Olsztyna i w imieniu kapituły napisał list do króla Zygmunta Starego z prośbą o pomoc wojskową. W 1521 roku, w wyniku zasług w czasie wojny polsko-krzyżackiej został mianowany komisarzem Warmii w celu rewindykacji zagrabionych przez Zakon posiadłości warmińskich.

Kopernik wiele uwagi poświęcił sprawom monetarnym. Wyniki swych rozmyślań przedstawił w trzech kolejnych modyfikowanych rozprawach: "O ocenie pieniądza" (1517), "Traktat o monetach" (1519), "Rozprawa o biciu monety" (1526). Jako pierwszy sformułował prawo o wypieraniu z obiegu lepszej monety przez gorszą (przypisywane zresztą niesłusznie Tomaszowi Greshamowi - angielskiemu politykowi gospodarczemu, doradcy królowej Elżbiety I). Uczestniczył czynnie w wielu zjazdach stanów Prus Królewskich. Jego wnikliwa instrukcja o sposobie wypieku chleba i ustalaniu jego sprawiedliwych cen z 1531 roku została wprowadzona w życie w Olsztynie i w innych miejscowościach Warmii.

Wielostronna działalność publiczna, wynikająca z sumiennie wypełnianych obowiązków na różnych stanowiskach powierzonych mu przez kapitułę, nie przysłoniła mu jednak systematycznego prowadzenia i rozwijania badań w umiłowanej przez Niego astronomii. Ich wyniki zapewniły mu nieśmiertelność wśród potomnych. Główne dzieło Mikołaja Kopernika - "O obrotach sfer niebieskich" zawierające wykład astronomii ujęty w aspekcie obrotu Ziemi dookoła osi oraz jej obiegu wraz z innymi planetami dookoła Słońca (jest to tzw. system heliocentryczny) powstało w latach 1515-1533. Do jego spopularyzowania i opublikowania drukiem przyczynił się Jerzy Joachim von Lauchen (zwany Retrykiem - niemiecki matematyk i astronom), który zafascynowany nową, kontrowersyjną wówczas teorią Kopernika, przeciwstawiającą się geocentrycznemu systemowi budowy wszechświata. W roku 1541 zabrał on rękopis dzieła do Norymbergii do druku. Jego pierwsza edycja ukazała się w 1543 roku w oficynie drukarskiej Jana Petreiusa. Tradycja i legenda mówi nam, iż wielki astronom i humanista, twórca podwalin do rozwoju nauk przyrodniczych ujrzał wydrukowany egzemplarz swojego dzieła dopiero na łożu śmierci, która nastąpiła 24 maja 1543 roku we Fromborku na skutek wylewu krwi do mózgu. Pochowano go w katedrze fromborskiej, przypuszczalnie zgodnie z panująca wówczas tradycją w pobliżu ołtarza, który był pod jego opieką.

Teoria Mikołaja Kopernika stanowiła przewrót w poglądach na budowę świata i stała się zaczątkiem nowej astronomii. Ponieważ godziła ona w ustalone od wieków poglądy na budowę świata jego teoria nie od razu spotkała się z pozytywnym przyjęciem w świecie naukowym.

Autor: Arkadiusz Tylza
Proeuropejskie Stowarzyszenie "Carpe Diem"