Wszyscy znają historię toruńskiego Flisaka, Krzywej wiedzy. Odwiedzają Zamek Krzyżacki i starówkę. Jednak chyba nie każdy torunianin zdaje sobie sprawę z tego, ze czerwieniące się gdzieniegdzie wśród zieleni budowle tworzą jeden z cenniejszych zespołów zabytkowych. Są to toruńskie XIX-wieczne forty.
Budowa fortyfikacji rozpoczęła się już w 1233 roku, wraz z nadaniem Toruniowi praw miejskich. Budowali je Krzyżacy, potem Polacy, a po Kongresie Wiedeńskim, który miasto przyznał Prusom - Niemcy.
W roku 1871 miasto zostało uznane twierdzą I stopnia. Za uzyskane pieniądze z kontrybucji, natychmiast po zakończeniu wojny francusko-pruskiej, przystąpiono do budowy nowoczesnej tak zwanej "twierdzy frontowej".
W roku 1878 Prusy przystąpiły do wznoszenia pierścienia fortów oddalonego od 3 do 3,5 km od centrum. Ich budowa trwała do roku 1892.
Ogółem wzniesiono 7 fortów głównych, 6 pośrednich, 1 dużą baterię ze schronami, 32 schrony piechoty i 52 pomocnicze dla baterii polowych. Wjazd do fortów prowadził niejako od tyłu, to znaczy od strony miasta, a nie od przedpola.
Poszczególne forty łączyła jedynie droga rokadowa (równoległa), którą dzisiaj częściowo biegną ulice Wschodnia, Polna, Okrężna i Okólna.
Z chwila wybuchu I wojny światowej Toruń był potężna twierdzą o znaczeniu strategicznym.
Lata okupacji okazały się najbardziej tragiczne w historii. Forty VIII, IX zamieniono w rodzaj obozu koncentracyjnego, a w forcie VII dokonywano masowych mordów uwięzionych Polaków. W XI i XII urządzono obozy jenieckie.
Tuż po II wojnie światowej wysadzono i rozebrano urządzenia obronne wielu fortów, pozostałe jeszcze po Niemcach obmurowania fos, przebudowano także wnętrza fortów.